به گزارش بهداشت نیوز حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، در برنامه رونمایی از پوستر جشنواره هنر ایرانی ـ اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی که صبح امروز در این دانشگاه برگزار شد، با قدردانی از دکتر بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، معاونت علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی و استادان و مسئولان حوزه هنر که در این نشست حضور داشتند، اظهار کرد: این جلسه فرصتی برای هم‌اندیشی است و در این فرصت می‌توان چند نکته درباره هنر ایرانی ـ اسلامی مطرح کرد.
وی با اشاره به تنوع رشته‌ها و شاخه‌های هنر ایرانی ـ اسلامی افزود: معماری، خوشنویسی، کاشی‌کاری، تذهیب، نگارگری، قالی‌بافی، گلیم‌بافی، فلزکاری، معرق‌کاری، مرصع‌کاری، موسیقی و هنر‌های نمایشی از جمله حوزه‌های متنوع هنر ایرانی ـ اسلامی هستند و ۲۹۹ رشته صنایع‌دستی نیز از این هنر‌ها نشئت گرفته است.
استاد خسروپناه با بیان اینکه این تنوع هنری یک‌شبه شکل نگرفته و حاصل یک دوره تاریخی ۱۴۰۰ ساله است، گفت: ایران پیش از اسلام نیز از هنر‌های متنوع، سازها، موسیقی و صنایع‌دستی برخوردار بود؛ اما با ورود اسلام به ایران، این هنر‌ها توسعه پیدا کردند. هنر دوره آل‌بویه، غزنویان، ایلخانیان، سلجوقیان و صفویه، هرکدام جلوه‌هایی از این سیر تاریخی هستند و پس از آن نیز هنر ایرانی ـ اسلامی معاصر شکل گرفته است که در برخی حوزه‌ها، از جمله معماری، تلاش‌هایی برای تلفیق هنر اسلامی با صورت‌های مدرن صورت گرفته است.
وی ادامه داد: البته هنر ایران از هنر‌های غیرایرانی و غیراسلامی نیز تأثیر پذیرفته است. گرایش بخشی از جوانان به سبک‌های موسیقی پاپ، راک و متال و مانند آن نیز نشان می‌دهد که ذائقه‌های هنری در جامعه تغییراتی داشته است و باید این واقعیت‌ها را مورد توجه قرار داد.
هفت ویژگی بنیادین هنر ایرانی ـ اسلامی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح این پرسش که ویژگی‌های هنر ایرانی ـ اسلامی چیست، به تشریح هفت ویژگی این هنر پرداخت و گفت: نخستین ویژگی، توحیدمحوری و وحدت‌گرایی است؛ البته وحدتی که در هنر ایرانی ـ اسلامی مطرح می‌شود، از نوع وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت است که این ویژگی را می‌توان در نگارگری نیز مشاهده کرد.
وی دومین ویژگی را معنویت و ارتباط با عالم معنا دانست و افزود: مفاهیم عرفانی و توجه به عالم ملکوت در هنر ایرانی ـ اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارد. در عرفان، موضوع اسما و صفات الهی و تجلیات آنها مطرح است که این مسئله در بخش‌های مختلف هنر نیز جلوه پیدا می‌کند.
استاد خسروپناه، سومین ویژگی را نظم ریاضی و هندسی و بهره‌گیری از اشکال هندسی عنوان کرد و گفت: چهارمین ویژگی، بهره‌گیری از طبیعت است. هنر ایرانی ـ اسلامی طبیعت‌گرا به معنای صرف نیست، اما از طبیعت بهره فراوانی می‌برد و گل، گیاه، درخت، پرندگان و نقوش طبیعی در آن جایگاه دارند.
وی با اشاره به ویژگی پنجم هنر ایرانی ـ اسلامی بیان کرد: هارمونی، تناسب و تعادل میان اجزا، اندازه‌ها، رنگ‌ها و فضا‌ها از دیگر ویژگی‌های برجسته این هنر است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، ششمین ویژگی را تخیل مبتنی بر تعقل دانست و تصریح کرد: تخیل در هنر گاهی مبتنی بر توهم و گاهی مبتنی بر تعقل است؛ در هنر ایرانی ـ اسلامی، تخیل با وحدت، معنویت و حیات پیوند دارد و بر پایه تعقل شکل می‌گیرد.
وی هفتمین ویژگی را پیوند هنر با زندگی برشمرد و افزود: هنر ایرانی ـ اسلامی، هنری مرتبط با زندگی انسان است؛ معماری با خانه و شهرسازی و پوشاک پیوند دارد و موسیقی و صنایع‌دستی نیز در متن زندگی قرار می‌گیرند. زندگی فقط زنده بودن نیست؛ زندگی یعنی امید، خانواده، عشق، محبت و خدمت به مردم. ممکن است برخی افراد زنده باشند، اما زندگی نکنند؛ چراکه زندگی مفهومی فراتر از زنده ماندن دارد.
استاد خسروپناه با بیان اینکه هنرمندان در شاخه‌های مختلف هنری با خلق آثار، به آفرینشگری می‌پردازند، گفت: هرچند بخشی از فعالیت‌های هنری می‌تواند تکرار آثار پیشین باشد، اما هنرمندان در تولید آثار جدید، ابداع و آفرینشگری دارند و در پی آن هستند که به زندگی شکل ببخشند.
وی در جمع‌بندی این هفت ویژگی تأکید کرد: اگر بخواهم هنر ایرانی ـ اسلامی را در یک جمله خلاصه کنم، باید بگویم این هنر حکمت‌بنیان است؛ هنری که بر عقلانیت، فضیلت و خدمت استوار است. تخیل آن مبتنی بر عقلانیت و فضیلت‌محور است و خدمت به مردم را در کانون توجه قرار می‌دهد.
ضرورت بازنگری در رشته‌های دانشگاهی هنر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت آسیب‌شناسی وضعیت کنونی هنر در ایران اسلامی اظهار کرد: اگر این هفت ویژگی را به‌عنوان شاخص‌های هنر ایرانی ـ اسلامی بپذیریم، باید وضعیت فعلی هنر و رشته‌های دانشگاهی مرتبط با آن را بررسی کنیم و ببینیم آیا رشته‌هایی که امروز در دانشگاه‌ها ارائه می‌شوند، برای تعالی و بالندگی چنین هنری کافی هستند یا خیر؛ به نظر من، این رشته‌ها کافی نیستند.
وی افزود: رشته‌های ارزشمندی وجود دارند که جای آنها در نظام دانشگاهی خالی است. برای مثال، وقتی رشته خوشنویسی در دانشگاه ها وجود ندارد، با یک خلأ مواجه هستیم. همچنین در مقطع دکتری، تنها دو رشته پژوهش هنر و فلسفه هنر را داریم و این مسئله نیز یک خلأ محسوب می‌شود. چگونه انتظار داریم در شرایطی که رشته دکتری صنایع‌دستی نداریم، ابداع و نوآوری علمی در این حوزه شکل بگیرد؟
استاد خسروپناه با اشاره به تفاوت میان مهارت هنری و تولید دانش در این حوزه گفت: هنرمندانی داریم که از طریق رابطه استاد و شاگردی به مهارت و توانمندی هنری می‌رسند و آثار ابداعی خلق می‌کنند؛ اما تبدیل این ابداع عینی و کارگاهی به یک ابداع علمی، به فعالیت دانشگاهی، استاد دانشگاه و دوره دکتری نیاز دارد تا بتوان آن آفرینش عینی را به نظریه علمی تبدیل کرد.
وی ادامه داد: بنابراین در این زمینه خلأ وجود دارد و لازم است شورای گسترش وزارت علوم و مجموعه وزارت علوم، اختیارات بیشتری به دانشگاه‌های بزرگ بدهند و از تمرکزگرایی بیش از اندازه پرهیز کنند. دانشگاه هنر، دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه تهران از دانشگاه‌های بزرگی هستند که باید اختیار راه‌اندازی برخی از این رشته‌ها را داشته باشند.
بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بدون حذف آفرینشگری انسان
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت توجه به فناوری‌های نوین در حوزه هنر بیان کرد: امروز نمی‌توانیم از فناوری‌های نوین غافل شویم؛ البته در کنار بهره‌گیری از این فناوری‌ها، یک حساسیت جدی نیز وجود دارد و آن این است که زایش و آفرینش اثر به دست انسان نباید از بین برود. باید فناوری‌ها را حفظ کنیم و از ظرفیت آنها بهره ببریم، اما مراقب باشیم آفرینشگری انسانی در هنر تضعیف نشود.
وی با اشاره به ضرورت تمایزگذاری میان هنر ایرانی ـ اسلامی و تقسیم‌بندی‌های رایج در مکاتب هنری غرب افزود: در این زمینه مرز ظریفی وجود دارد. من از به‌کار بردن تعبیر هنر سنتی برای هنر ایرانی ـ اسلامی پرهیز دارم و با اطلاق عنوان سنتی به هنر ایرانی موافق نیستم. واژه سنت در ترجمه به معنای Tradition است که در برابر مدرنیته قرار می‌گیرد؛ درحالی‌که هنر ما حکمی است، نه صرفاً سنتی و نه مدرن.
استاد خسروپناه با اشاره به دوگانه‌های نظری مطرح در فلسفه هنر غرب گفت: برخی تقسیم‌بندی‌ها و دوگانه‌ها از غرب به ما رسیده است؛ برای مثال، می‌پرسند شما رئالیست هستید یا ایده‌آلیست؟ سوبژکتیویته را قبول دارید یا ابژکتیویته را؟ لیبرالیسم را می‌پذیرید یا سوسیالیسم را؟ سنت را قبول دارید یا مدرنیته را؟ درحالی‌که از منظر حکمت ایرانی، نمی‌توان به‌سادگی خود را در یکی از این دوگانه‌ها تعریف کرد.
وی ادامه داد: من به‌عنوان طلبه فلسفه معتقدم چارچوب فکری ما حکمت‌بنیان است؛ نه صرفاً بر مبنای سنت و نه بر مبنای مدرنیته. در گذشته نیز در بحثی درباره فرهنگ و هنر، تفاوت‌ها و وجوه اشتراک و افتراق هنر حکمی با هنر سنتی و مدرن را بررسی کردم. به این نتیجه رسیدیم که چارچوب نظری و عملی ما متفاوت است و به تعبیر فیلسوفان علم، پارادایم ما با این تقسیم‌بندی‌ها تفاوت دارد.
ضرورت شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان هنر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر نقش اقتصاد در توسعه هنر گفت: هنر زمانی رشد می‌کند که از اقتصاد دانش‌بنیان برخوردار باشد؛ بنابراین به نظر می‌رسد باید درباره حکمرانی آموزش هنر تأمل کنیم و در حوزه اقتصاد هنر نیز توجه جدی‌تری داشته باشیم.
وی با بیان اینکه برای ارزیابی وضعیت هنر باید شاخص‌های مشخصی تعریف شود، افزود: باید بررسی کنیم فیلم‌ها و سریال‌هایی که تولید می‌شوند تا چه اندازه خانواده‌محور، خانواده‌ستیز یا خانواده‌گریز هستند. همچنین باید در موسیقی، تئاتر، نگارگری و سایر شاخه‌های هنری بررسی کنیم که آثار تولیدشده تا چه اندازه خانواده‌گرا، خانواده‌ستیز یا خانواده‌گریز هستند. این موارد می‌توانند به‌عنوان شاخص‌هایی برای ارزیابی آثار هنری مورد توجه قرار گیرند.
استاد خسروپناه با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی جدی درباره مبانی فکری هنر ایرانی ـ اسلامی تصریح کرد: در گام نخست باید درباره بنیان‌های فکری و ویژگی‌های این هنر بحث جدی داشته باشیم و مشخص کنیم کدام بخش از هنر سنتی و کدام بخش از هنر مدرن را می‌پذیریم. بخشی از بلاتکلیفی‌های موجود به این دلیل است که در بسیاری از مواقع، گفت‌و‌گو‌های فکری و نظری لازم را با یکدیگر نداشته‌ایم.
گفت‌وگوی آزاد هنرمندان؛ مقدمه تدوین سیاست‌های فرهنگی
استاد خسروپناه با اشاره به نشست‌ها و گفت‌و‌گو‌های خود با هنرمندان پیشکسوت اظهار کرد: شخصاً علاقه‌مند به این مباحث هستم و در فرصت‌های مختلف با هنرمندان بسیاری نشست و گفت‌و‌گو داشته‌ام. گاهی روز‌های جمعه به منزل برخی هنرمندان پیشکسوت می‌روم و ساعت‌ها، دو تا سه ساعت یا بیشتر، درباره همین موضوعات با یکدیگر بحث و تبادل نظر می‌کنیم.
وی افزود: این نشست‌ها و گفت‌و‌گو‌ها اگرچه بیشتر در قالب جمع‌های دوستانه برگزار می‌شوند، آثار خوبی نیز دارند؛ اما لازم است خانه سینما، خانه موسیقی و سایر مجموعه‌های هنری نیز زمینه چنین گفت‌و‌گو‌هایی را فراهم کنند تا بررسی کنیم چه میزان از این ویژگی‌ها را می‌پذیریم و دیدگاه مشترک ما درباره هنر ایرانی ـ اسلامی چیست.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت فراهم کردن فضای آزاد برای طرح دیدگاه‌های مختلف گفت: در این گفت‌و‌گو‌ها باید افراد بتوانند آزادانه نظرات خود را بیان کنند. همچنین باید حوصله داشته باشیم، عجله نکنیم و فرصت کافی برای بررسی دیدگاه‌ها در نظر بگیریم. هم موافقان و هم مخالفان این دیدگاه‌ها باید از دانش و استدلال کافی برخوردار باشند.
استاد خسروپناه خاطرنشان کرد: این مباحث باید به اندازه کافی مورد بررسی و تثبیت قرار گیرند تا بتوانیم از دل آنها سیاست‌گذاری مشخصی استخراج کنیم. شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در خدمت هنرمندان و مجموعه‌های فعال این حوزه است.
وی با اشاره به تنوع رشته‌ها و شاخه‌های هنر ایرانی ـ اسلامی افزود: معماری، خوشنویسی، کاشی‌کاری، تذهیب، نگارگری، قالی‌بافی، گلیم‌بافی، فلزکاری، معرق‌کاری، مرصع‌کاری، موسیقی و هنر‌های نمایشی از جمله حوزه‌های متنوع هنر ایرانی ـ اسلامی هستند و ۲۹۹ رشته صنایع‌دستی نیز از این هنر‌ها نشئت گرفته است.
استاد خسروپناه با بیان اینکه این تنوع هنری یک‌شبه شکل نگرفته و حاصل یک دوره تاریخی ۱۴۰۰ ساله است، گفت: ایران پیش از اسلام نیز از هنر‌های متنوع، سازها، موسیقی و صنایع‌دستی برخوردار بود؛ اما با ورود اسلام به ایران، این هنر‌ها توسعه پیدا کردند. هنر دوره آل‌بویه، غزنویان، ایلخانیان، سلجوقیان و صفویه، هرکدام جلوه‌هایی از این سیر تاریخی هستند و پس از آن نیز هنر ایرانی ـ اسلامی معاصر شکل گرفته است که در برخی حوزه‌ها، از جمله معماری، تلاش‌هایی برای تلفیق هنر اسلامی با صورت‌های مدرن صورت گرفته است.
وی ادامه داد: البته هنر ایران از هنر‌های غیرایرانی و غیراسلامی نیز تأثیر پذیرفته است. گرایش بخشی از جوانان به سبک‌های موسیقی پاپ، راک و متال و مانند آن نیز نشان می‌دهد که ذائقه‌های هنری در جامعه تغییراتی داشته است و باید این واقعیت‌ها را مورد توجه قرار داد.
هفت ویژگی بنیادین هنر ایرانی ـ اسلامی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح این پرسش که ویژگی‌های هنر ایرانی ـ اسلامی چیست، به تشریح هفت ویژگی این هنر پرداخت و گفت: نخستین ویژگی، توحیدمحوری و وحدت‌گرایی است؛ البته وحدتی که در هنر ایرانی ـ اسلامی مطرح می‌شود، از نوع وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت است که این ویژگی را می‌توان در نگارگری نیز مشاهده کرد.
وی دومین ویژگی را معنویت و ارتباط با عالم معنا دانست و افزود: مفاهیم عرفانی و توجه به عالم ملکوت در هنر ایرانی ـ اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارد. در عرفان، موضوع اسما و صفات الهی و تجلیات آنها مطرح است که این مسئله در بخش‌های مختلف هنر نیز جلوه پیدا می‌کند.
استاد خسروپناه، سومین ویژگی را نظم ریاضی و هندسی و بهره‌گیری از اشکال هندسی عنوان کرد و گفت: چهارمین ویژگی، بهره‌گیری از طبیعت است. هنر ایرانی ـ اسلامی طبیعت‌گرا به معنای صرف نیست، اما از طبیعت بهره فراوانی می‌برد و گل، گیاه، درخت، پرندگان و نقوش طبیعی در آن جایگاه دارند.
وی با اشاره به ویژگی پنجم هنر ایرانی ـ اسلامی بیان کرد: هارمونی، تناسب و تعادل میان اجزا، اندازه‌ها، رنگ‌ها و فضا‌ها از دیگر ویژگی‌های برجسته این هنر است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، ششمین ویژگی را تخیل مبتنی بر تعقل دانست و تصریح کرد: تخیل در هنر گاهی مبتنی بر توهم و گاهی مبتنی بر تعقل است؛ در هنر ایرانی ـ اسلامی، تخیل با وحدت، معنویت و حیات پیوند دارد و بر پایه تعقل شکل می‌گیرد.
وی هفتمین ویژگی را پیوند هنر با زندگی برشمرد و افزود: هنر ایرانی ـ اسلامی، هنری مرتبط با زندگی انسان است؛ معماری با خانه و شهرسازی و پوشاک پیوند دارد و موسیقی و صنایع‌دستی نیز در متن زندگی قرار می‌گیرند. زندگی فقط زنده بودن نیست؛ زندگی یعنی امید، خانواده، عشق، محبت و خدمت به مردم. ممکن است برخی افراد زنده باشند، اما زندگی نکنند؛ چراکه زندگی مفهومی فراتر از زنده ماندن دارد.
استاد خسروپناه با بیان اینکه هنرمندان در شاخه‌های مختلف هنری با خلق آثار، به آفرینشگری می‌پردازند، گفت: هرچند بخشی از فعالیت‌های هنری می‌تواند تکرار آثار پیشین باشد، اما هنرمندان در تولید آثار جدید، ابداع و آفرینشگری دارند و در پی آن هستند که به زندگی شکل ببخشند.
وی در جمع‌بندی این هفت ویژگی تأکید کرد: اگر بخواهم هنر ایرانی ـ اسلامی را در یک جمله خلاصه کنم، باید بگویم این هنر حکمت‌بنیان است؛ هنری که بر عقلانیت، فضیلت و خدمت استوار است. تخیل آن مبتنی بر عقلانیت و فضیلت‌محور است و خدمت به مردم را در کانون توجه قرار می‌دهد.
ضرورت بازنگری در رشته‌های دانشگاهی هنر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت آسیب‌شناسی وضعیت کنونی هنر در ایران اسلامی اظهار کرد: اگر این هفت ویژگی را به‌عنوان شاخص‌های هنر ایرانی ـ اسلامی بپذیریم، باید وضعیت فعلی هنر و رشته‌های دانشگاهی مرتبط با آن را بررسی کنیم و ببینیم آیا رشته‌هایی که امروز در دانشگاه‌ها ارائه می‌شوند، برای تعالی و بالندگی چنین هنری کافی هستند یا خیر؛ به نظر من، این رشته‌ها کافی نیستند.
وی افزود: رشته‌های ارزشمندی وجود دارند که جای آنها در نظام دانشگاهی خالی است. برای مثال، وقتی رشته خوشنویسی در دانشگاه ها وجود ندارد، با یک خلأ مواجه هستیم. همچنین در مقطع دکتری، تنها دو رشته پژوهش هنر و فلسفه هنر را داریم و این مسئله نیز یک خلأ محسوب می‌شود. چگونه انتظار داریم در شرایطی که رشته دکتری صنایع‌دستی نداریم، ابداع و نوآوری علمی در این حوزه شکل بگیرد؟
استاد خسروپناه با اشاره به تفاوت میان مهارت هنری و تولید دانش در این حوزه گفت: هنرمندانی داریم که از طریق رابطه استاد و شاگردی به مهارت و توانمندی هنری می‌رسند و آثار ابداعی خلق می‌کنند؛ اما تبدیل این ابداع عینی و کارگاهی به یک ابداع علمی، به فعالیت دانشگاهی، استاد دانشگاه و دوره دکتری نیاز دارد تا بتوان آن آفرینش عینی را به نظریه علمی تبدیل کرد.
وی ادامه داد: بنابراین در این زمینه خلأ وجود دارد و لازم است شورای گسترش وزارت علوم و مجموعه وزارت علوم، اختیارات بیشتری به دانشگاه‌های بزرگ بدهند و از تمرکزگرایی بیش از اندازه پرهیز کنند. دانشگاه هنر، دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه تهران از دانشگاه‌های بزرگی هستند که باید اختیار راه‌اندازی برخی از این رشته‌ها را داشته باشند.
بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بدون حذف آفرینشگری انسان
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت توجه به فناوری‌های نوین در حوزه هنر بیان کرد: امروز نمی‌توانیم از فناوری‌های نوین غافل شویم؛ البته در کنار بهره‌گیری از این فناوری‌ها، یک حساسیت جدی نیز وجود دارد و آن این است که زایش و آفرینش اثر به دست انسان نباید از بین برود. باید فناوری‌ها را حفظ کنیم و از ظرفیت آنها بهره ببریم، اما مراقب باشیم آفرینشگری انسانی در هنر تضعیف نشود.
وی با اشاره به ضرورت تمایزگذاری میان هنر ایرانی ـ اسلامی و تقسیم‌بندی‌های رایج در مکاتب هنری غرب افزود: در این زمینه مرز ظریفی وجود دارد. من از به‌کار بردن تعبیر هنر سنتی برای هنر ایرانی ـ اسلامی پرهیز دارم و با اطلاق عنوان سنتی به هنر ایرانی موافق نیستم. واژه سنت در ترجمه به معنای Tradition است که در برابر مدرنیته قرار می‌گیرد؛ درحالی‌که هنر ما حکمی است، نه صرفاً سنتی و نه مدرن.
استاد خسروپناه با اشاره به دوگانه‌های نظری مطرح در فلسفه هنر غرب گفت: برخی تقسیم‌بندی‌ها و دوگانه‌ها از غرب به ما رسیده است؛ برای مثال، می‌پرسند شما رئالیست هستید یا ایده‌آلیست؟ سوبژکتیویته را قبول دارید یا ابژکتیویته را؟ لیبرالیسم را می‌پذیرید یا سوسیالیسم را؟ سنت را قبول دارید یا مدرنیته را؟ درحالی‌که از منظر حکمت ایرانی، نمی‌توان به‌سادگی خود را در یکی از این دوگانه‌ها تعریف کرد.
وی ادامه داد: من به‌عنوان طلبه فلسفه معتقدم چارچوب فکری ما حکمت‌بنیان است؛ نه صرفاً بر مبنای سنت و نه بر مبنای مدرنیته. در گذشته نیز در بحثی درباره فرهنگ و هنر، تفاوت‌ها و وجوه اشتراک و افتراق هنر حکمی با هنر سنتی و مدرن را بررسی کردم. به این نتیجه رسیدیم که چارچوب نظری و عملی ما متفاوت است و به تعبیر فیلسوفان علم، پارادایم ما با این تقسیم‌بندی‌ها تفاوت دارد.
ضرورت شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان هنر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر نقش اقتصاد در توسعه هنر گفت: هنر زمانی رشد می‌کند که از اقتصاد دانش‌بنیان برخوردار باشد؛ بنابراین به نظر می‌رسد باید درباره حکمرانی آموزش هنر تأمل کنیم و در حوزه اقتصاد هنر نیز توجه جدی‌تری داشته باشیم.
وی با بیان اینکه برای ارزیابی وضعیت هنر باید شاخص‌های مشخصی تعریف شود، افزود: باید بررسی کنیم فیلم‌ها و سریال‌هایی که تولید می‌شوند تا چه اندازه خانواده‌محور، خانواده‌ستیز یا خانواده‌گریز هستند. همچنین باید در موسیقی، تئاتر، نگارگری و سایر شاخه‌های هنری بررسی کنیم که آثار تولیدشده تا چه اندازه خانواده‌گرا، خانواده‌ستیز یا خانواده‌گریز هستند. این موارد می‌توانند به‌عنوان شاخص‌هایی برای ارزیابی آثار هنری مورد توجه قرار گیرند.
استاد خسروپناه با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی جدی درباره مبانی فکری هنر ایرانی ـ اسلامی تصریح کرد: در گام نخست باید درباره بنیان‌های فکری و ویژگی‌های این هنر بحث جدی داشته باشیم و مشخص کنیم کدام بخش از هنر سنتی و کدام بخش از هنر مدرن را می‌پذیریم. بخشی از بلاتکلیفی‌های موجود به این دلیل است که در بسیاری از مواقع، گفت‌و‌گو‌های فکری و نظری لازم را با یکدیگر نداشته‌ایم.
گفت‌وگوی آزاد هنرمندان؛ مقدمه تدوین سیاست‌های فرهنگی
استاد خسروپناه با اشاره به نشست‌ها و گفت‌و‌گو‌های خود با هنرمندان پیشکسوت اظهار کرد: شخصاً علاقه‌مند به این مباحث هستم و در فرصت‌های مختلف با هنرمندان بسیاری نشست و گفت‌و‌گو داشته‌ام. گاهی روز‌های جمعه به منزل برخی هنرمندان پیشکسوت می‌روم و ساعت‌ها، دو تا سه ساعت یا بیشتر، درباره همین موضوعات با یکدیگر بحث و تبادل نظر می‌کنیم.
وی افزود: این نشست‌ها و گفت‌و‌گو‌ها اگرچه بیشتر در قالب جمع‌های دوستانه برگزار می‌شوند، آثار خوبی نیز دارند؛ اما لازم است خانه سینما، خانه موسیقی و سایر مجموعه‌های هنری نیز زمینه چنین گفت‌و‌گو‌هایی را فراهم کنند تا بررسی کنیم چه میزان از این ویژگی‌ها را می‌پذیریم و دیدگاه مشترک ما درباره هنر ایرانی ـ اسلامی چیست.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت فراهم کردن فضای آزاد برای طرح دیدگاه‌های مختلف گفت: در این گفت‌و‌گو‌ها باید افراد بتوانند آزادانه نظرات خود را بیان کنند. همچنین باید حوصله داشته باشیم، عجله نکنیم و فرصت کافی برای بررسی دیدگاه‌ها در نظر بگیریم. هم موافقان و هم مخالفان این دیدگاه‌ها باید از دانش و استدلال کافی برخوردار باشند.
استاد خسروپناه خاطرنشان کرد: این مباحث باید به اندازه کافی مورد بررسی و تثبیت قرار گیرند تا بتوانیم از دل آنها سیاست‌گذاری مشخصی استخراج کنیم. شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در خدمت هنرمندان و مجموعه‌های فعال این حوزه است.
منبع:آنا